Razem tworzymy otwarte i bezpieczne środowisko akademickie
Na Uniwersytecie Gdańskim tworzymy środowisko akademickie oparte na równości, szacunku i włączaniu. Nasza polityka wspiera rozwój wszystkich osób studiujących i pracujących, przeciwdziała dyskryminacji oraz wzmacnia kulturę równości, różnorodności, włączania, bezpieczeństwa i odpowiedzialnych badań naukowych.
Działania realizowane przez Uniwersytet Gdański są zgodne ze Strategią UG na lata 2025–2030 oraz europejskimi standardami w zakresie odpowiedzialności społecznej.
Plan wdrażania polityki równości płci (2024–2028)
Plan wdrażania polityki równości płci (Gender Equality Plan – GEP) jest najważniejszym dokumentem strategicznym wyznaczającym kierunki działań Uniwersytetu Gdańskiego w zakresie równego traktowania.
Plan określa działania służące:
- zapewnieniu równych szans w zatrudnieniu i rozwoju kariery,
- przeciwdziałaniu dyskryminacji i nierównemu traktowaniu,
- zwiększaniu udziału kobiet i mężczyzn w procesach decyzyjnych,
- uwzględnianiu perspektywy płci w badaniach naukowych i dydaktyce,
- wspieraniu równowagi między życiem zawodowym i prywatnym,
- budowaniu przyjaznego, bezpiecznego i włączającego środowiska akademickiego.
Plan jest kontynuacją działań prowadzonych na Uniwersytecie Gdańskim od wielu lat i odpowiada wymaganiom Komisji Europejskiej dotyczącym realizacji polityki równości płci w badaniach i innowacjach. Dokument stanowi również kontynuację pierwszego Planu Równości Płci realizowanego w latach 2022–2023 i wpisuje się w realizację Strategii Uniwersytetu Gdańskiego na lata 2025–2030, a szczególnie w obszarze otwartości, społecznej odpowiedzialności oraz umiędzynarodowienia.
Tworzenie i wdrażanie planów równości płci jest ponadto zgodne z polityką Komisji Europejskiej dotyczącą rozwoju Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA) oraz wspierania równych szans w nauce i innowacjach.
Pięć celów Planu wdrażania polityki równości płci w Uniwersytecie Gdańskim na lata 2024–2028
Plan został opracowany na podstawie analizy efektów wcześniejszych działań, danych dotyczących rozwoju karier pracowników i pracownic UG oraz wyników badań przeprowadzonych wśród osób zatrudnionych na uczelni.
Dokument składa się z pięciu celów strategicznych, którym przypisano szczegółowe działania wdrożeniowe.
Cel 1. Wzmocnienie świadomości znaczenia równouprawnienia płci w społeczności akademickiej
- rozwijanie działań informacyjnych i edukacyjnych dotyczących równości płci;
- upowszechnianie wiedzy i dobrych praktyk;
- wzmacnianie świadomości znaczenia równości płci w środowisku akademickim;
- wspieranie budowania kultury organizacyjnej opartej na wzajemnym szacunku i równości.
Cel 2. Zapewnienie równowagi płci w procesach decyzyjnych
- monitorowanie udziału kobiet i mężczyzn w gremiach decyzyjnych;
- wspieranie zrównoważonej reprezentacji płci w organach i komisjach uczelni;
- identyfikowanie i ograniczanie barier utrudniających udział w procesach decyzyjnych.
Cel 3. Zapewnienie równowagi płci w procesach rekrutacyjnych i rozwoju karier naukowych
- monitorowanie procesów rekrutacji i awansów;
- wspieranie równych szans w rozwoju kariery naukowej i zawodowej;
- rozwijanie programów wspierających rozwój pracowników i pracownic;
- identyfikowanie barier wpływających na przebieg ścieżek kariery.
Cel 4. Włączenie perspektywy płci do treści badawczych i dydaktycznych
- wspieranie badań uwzględniających perspektywę płci;
- popularyzację dobrych praktyk w zakresie uwzględniania perspektywy płci w badaniach i dydaktyce;
- rozwijanie inicjatyw zwiększających świadomość znaczenia tego podejścia dla jakości badań naukowych.
Cel 5. Wprowadzenie działań wspomagających zrównoważenie pracy zawodowej z życiem prywatnym
- wspieranie rozwiązań ułatwiających łączenie obowiązków zawodowych i prywatnych;
- rozwijanie działań wspierających rodziców i opiekunów;
- promowanie rozwiązań sprzyjających dobrostanowi społeczności akademickiej.
Rozwój polityki równościowej
Działania na rzecz społecznej odpowiedzialności oraz budowania kultury równości Uniwersytet Gdański realizuje w sposób systemowy od wielu lat. Rozwój polityki równościowej UG stanowi element szerszych działań uczelni na rzecz społecznej odpowiedzialności, dobrostanu oraz wzmacniania kultury wzajemnego szacunku.
OŚ CZASU
Jednym z najważniejszych etapów rozwoju działań równościowych był realizowany w latach 2016–2020 projekt STARBIOS2 – Structural Transformation to Attain Responsible BIOSciences, finansowany z programu Horyzont 2020. Projekt koncentrował się na wdrażaniu koncepcji Responsible Research and Innovation (RRI), czyli Odpowiedzialnych Badań i Innowacji.
W ramach projektu Uniwersytet Gdański rozwijał działania na rzecz:
- wspierania rozwoju kariery naukowej kobiet,
- uwzględniania perspektywy płci w badaniach naukowych,
- prowadzenia działań edukacyjnych,
- wprowadzania trwałych zmian organizacyjnych sprzyjających równości.
Kolejnym ważnym krokiem było podpisanie w 2017 roku Deklaracji Społecznej Odpowiedzialności Uczelni. Uniwersytet Gdański znalazł się w gronie pierwszych 23 polskich szkół wyższych, które zadeklarowały realizację działań na rzecz zrównoważonego rozwoju, odpowiedzialności społecznej oraz budowania środowiska akademickiego opartego na otwartości, dialogu i wzajemnym szacunku.
W 2019 roku Zarządzeniem Rektora powołano Komisję ds. Realizowania Polityki Społecznej Odpowiedzialności Uczelni, której zadaniem było inicjowanie i wspieranie działań związanych ze społeczną odpowiedzialnością oraz polityką równościową. Od 2024 roku funkcjonuje ona jako Senacka Komisja ds. Społecznej Odpowiedzialności.
Po zakończeniu projektu STARBIOS2 Uniwersytet Gdański kontynuował rozwój polityki równościowej poprzez udział w kolejnych projektach programu Horyzont 2020. W latach 2020–2022 realizowany był projekt RESBIOS, którego celem było wspieranie wdrażania odpowiedzialnych badań i innowacji, obejmujących m.in. równość płci, etykę, otwartą naukę oraz zaangażowanie społeczne.
Kolejnym etapem był projekt MINDtheGEPs – Modifying Institutions by Developing Gender Equality Plans, którego rezultaty stały się podstawą opracowania aktualnego Planu wdrażania polityki równości płci w Uniwersytecie Gdańskim na lata 2024-2028.
Europejskie wyróżnienie dla Uniwersytetu Gdańskiego
Skuteczność działań Uniwersytetu Gdańskiego została doceniona przez Komisję Europejską. W 2024 roku uczelnia, jako jedyna instytucja z Polski, otrzymała nagrodę EU Gender Equality Champions w kategorii Newcomer Gender Equality Champions.
Wyróżnienie to przyznano za działania wspierające równość płci w społeczności akademickiej, rozwój badań uwzględniających perspektywę płci oraz zwiększanie udziału kobiet w procesach decyzyjnych uczelni.
Komisja Europejska doceniła m.in.:
- utworzenie nagrody „Włączam płeć do badań” dla prac magisterskich, doktorskich i osiągnięć habilitacyjnych uwzględniających perspektywę płci,
- rozwój działań wspierających równowagę między życiem zawodowym i prywatnym, w tym program mentoringowy dla młodych naukowców i naukowczyń,
- promowanie korzystania przez mężczyzn z urlopów rodzicielskich,
- tworzenie pokoi rodzinnych w jednostkach UG.
Uniwersytet Gdański realizuje obecnie drugi plan równości płci, a Komisja Europejska przyznała UG nagrodę EU Gender Equality Champions 2024 za pierwszy Plan wdrażania polityki równości płci w Uniwersytecie Gdańskim – działania równościowe na lata 2022–2023.
Jak realizujemy politykę równości?
Obecne działania są efektem wieloletniego rozwoju polityki równościowej Uniwersytetu Gdańskiego oraz doświadczeń zdobytych podczas międzynarodowych projektów finansowanych przez Unię Europejską, a w szczególności STARBIOS2, RESBIOS i MINDtheGEPs. Projekty te umożliwiły opracowanie trwałych rozwiązań wspierających równość, odpowiedzialne badania naukowe i rozwój kultury organizacyjnej uczelni.
Za realizację i monitorowanie działań odpowiadają właściwe jednostki Uniwersytetu Gdańskiego, przy wsparciu Senackiej Komisji ds. Społecznej Odpowiedzialności.
Monitoring i ewaluacja
Realizacja oraz monitoring działań przewidzianych w Planie podlegają systematycznemu monitoringowi i ewaluacji, co pozwala na ocenę skuteczności wdrażanych działań oraz ich dostosowywanie do potrzeb społeczności Uniwersytetu Gdańskiego. Działania związane z realizacją Planu oraz społeczną odpowiedzialnością uczelni wspiera Senacka Komisja ds. Społecznej Odpowiedzialności.